وقتی دمای هوا بالا می‌رود، شبکه برق تهران وارد یکی از حساس‌ترین مقاطع سال می‌شود؛ استانی که همزمان بار سنگین بخش خانگی، تجاری و به‌ویژه صنایع را بر دوش شبکه دارد. با این حال، امسال قرار نیست مدیریت ناترازی صرفا با خاموشی پاسخ داده شود؛ «همکاری» صنایع، توسعه انرژی خورشیدی، هوشمندسازی کنتورها و کنترل مصرف مشترکان پرمصرف، بخشی از مسیر جدید مدیریت شبکه است.
به گزارش برق مدیا؛ تهران در تابستان امسال، با وجود اوج‌گیری مصرف برق، تلاش کرده است میان «تامین برق» و «تداوم فعالیت» صنایع تعادل برقرار کند؛ به‌جای آنکه خاموشی کامل فیدرها، فعالیت واحدهای صنعتی را متوقف کند، مدل همکاری و کاهش بار به میدان آمده است. در همین حال، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی، هوشمندسازی کنتورها و مقابله با استخراج غیرمجاز رمزارز، سه محور مهم برای کاهش فشار بر شبکه توزیع پایتخت به شمار می‌روند. مدیرعامل شرکت توزیع برق تهران، در گفت‌وگو با برق مدیا با تشریح وضعیت شبکه در تابستان امسال، از کاهش خاموشی‌ها نسبت به سال گذشته، همکاری صنایع برای مدیریت بار، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی، تجهیز بیش از ۶۰۰ هزار مشترک خانگی به کنتور هوشمند و جمع‌آوری هزاران دستگاه ماینر غیرمجاز خبر می‌دهد. عواملی که محمود محمودی معتقد است به کاهش بار شبکه در استان تهران منجر شده است. او همچنین تاکید می‌کند که تداوم همراهی مشترکان و صرفه‌جویی، به‌ویژه در بخش سرمایشی، نقش تعیین‌کننده‌ای در حفظ پایداری شبکه برق استان تهران دارد.
محمود محمودی، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان تهران، در گفت‌وگو با «برق مدیا» از پشت پرده مدیریت بار در روزهای اوج مصرف، وضعیت خاموشی‌ها، برنامه توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و چالش‌های شبکه تهران می‌گوید.
***
جناب محمودی؛ با توجه به شرایط امسال، وضعیت پایداری شبکه و خاموشی‌های استان تهران نسبت به سال گذشته چه تغییراتی داشته است؟
در سال جاری تلاش اصلی ما در استان تهران بر این استوار بود که مفهوم «خاموشی» را به «همکاری» تغییر دهیم. با توجه به اینکه بار غالب در استان تهران متعلق به بخش صنعت است و بخش اعظمی از بار مصرفی تهران در حوزه مولد قرار دارد، ما شاهد بیشترین میزان مصرف در بخش صنعت کشور در این استان هستیم؛ به‌طوری که نیاز مصرفی بار صنعتی تهران فراتر از هزار مگاوات است.
استان تهران با دارا بودن شهرک‌های صنعتی بزرگی نظیر شمس‌آباد و عباس‌آباد و همچنین لکه‌ها و قطب‌های صنعتی متعدد، رتبه اول صنعت کشور را به خود اختصاص داده است. با توجه به اینکه سال گذشته در بخش صنعت شاهد قطعی برق تا دو روز در هفته بودیم، امسال از طریق مذاکره با متولیان این مجتمع‌ها تلاش کردیم به جای قطع فیدرها و خطوط، مدل همکاری را جایگزین کنیم.
در اوج پیک مصرف، یعنی از ابتدای مردادماه تا دهم این ماه، میزان همکاری به دو روز رسید، اما پس از آن، این همکاری به یک روز کاهش یافت. بسیاری از شهرک‌ها با کاهش ۹۰ درصدی بار خود، مانع از قطع فیدر شدند که مزیت بزرگ آن، تداوم فعالیت‌های اداری، مونتاژ، سیستم‌های کامپیوتری، دوربین‌های امنیتی و چاه‌های آب بود؛ چراکه با قطع کلی فیدر، تمامی این امکانات از بین می‌رود. در حال حاضر یک روز همکاری در سطح استان تهران داریم و هر مشترک صنعتی که علاقه‌مند به این تعامل باشد، بدون قطع برق، مدیریت مصرف را اعمال می‌کند.
وضعیت تامین برق در بخش خانگی به چه صورت بوده است؟
در بخش خانگی نیز با توجه به شرایط بار کشور، خوشبختانه امسال شاهد خنک‌تر شدن نسبی هوا بودیم. همچنین اقدامات وزارت نیرو در قالب ۱۴ مگاپروژه، از جمله تعمیرات به‌موقع نیروگاهی و توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر، نقش بسزایی داشت.
هدف‌گذاری دولت برای تابستان امسال، ۱۰ هزار و ۸۰۰ مگاوات نیروگاه جدید بود که پنج هزار مگاوات آن وارد مدار شده است. علاوه بر این، در بخش خانوار نیز پس از پشت سر گذاشتن دو سال دشوار، همکاری بسیار خوبی در بحث مدیریت مصرف داشتیم.
همچنین در حوزه مدیریت هوشمند و مبارزه با تلفات غیرفنی انرژی نیز اتفاقات مثبتی رخ داد که منجر به کاهش مصرف انرژی نسبت به سال گذشته در استان تهران شد. در حالی که سال گذشته در برخی مناطق شاهد دو تا سه نوبت خاموشی دو ساعته بودیم، امسال حداکثر خاموشی‌ها دو ساعت و در اغلب مناطق به صورت یک روز در میان بوده است. امیدواریم با تداوم همکاری مردم و رعایت ۱۰ درصدی صرفه‌جویی، به‌ویژه در بخش سرمایشی، تا پایان مردادماه همین میزان محدودیت نیز برطرف شود.
برخی از صنایع از قطعی‌های مقطعی گلایه داشتند؛ اوج پیک مصرف در چه زمانی بود و چه تدابیری برای کاهش این گلایه‌ها اندیشیده شده است؟
اوج مصرف و ناترازی برق در تهران معمولا از اواخر تیرماه آغاز شده و در اوایل مرداد به بیشینه خود می‌رسد. در زمانی که میزان ناترازی به عدد بالای هزار مگاوات رسید، ناگزیر به دریافت همکاری بیشتری از بخش صنعت بودیم که در مقطع کوتاهی به دو روز در هفته رسید و ممکن است باعث بروز برخی گلایه‌مندی‌ها شده باشد.
برای حل ریشه‌ای این موضوع، ظرفیت‌های خوبی در بخش انرژی‌های تجدیدپذیر ایجاد شده است؛ به‌طوری که حدود ۱۲ تا ۱۳ هزار مگاوات پروانه احداث صادر و زمین‌های مناسبی واگذار شده است.
به عنوان نمونه، در شهرک صنعتی شمس‌آباد نیروگاه‌های خورشیدی ۶۳ مگاواتی و ۳۲ مگاواتی در حال احداث هستند که می‌توانند حدود یک‌سی‌ام برق منطقه را تامین کنند. توصیه ما به صنایع این است که از ظرفیت سقف سوله‌های خود برای تولید انرژی خورشیدی استفاده کنند.
با پیگیری این موارد و کاهش مصرف در بخش خانگی، بخش تولید با قدرت به کار خود ادامه خواهد داد.
در حوزه هوشمندسازی کنتورها در استان تهران چه گام‌هایی برداشته شده است؟
هوشمندسازی فرایندی جامع است که تولید، انتقال، توزیع و مصرف را در بر می‌گیرد. در استان تهران، تمامی مشترکان صنعتی خارج از شهرک‌ها و مشترکان بزرگ به کنتورهای هوشمند مجهز شده و رویت‌پذیر هستند؛ یعنی امکان قرائت از راه دور آن‌ها فراهم است.
همچنین بیش از ۶۰۰ هزار مشترک خانگی نیز مجهز به این تکنولوژی شده‌اند که به ایجاد عدالت نسبی در استفاده از برق و تعدیل مصرف بی‌رویه کمک می‌کند.
با توجه به تعداد بالای مشترکان در تهران، هزینه و برنامه زمانی جایگزینی کنتورهای هوشمند چگونه است؟
در مجموع ۶۰۰ هزار مشترک هوشمند، حدود ۳۰ درصد از مشترکان هدف ما را شامل می‌شود. به دلیل هزینه بالای تعویض کنتورها «که برای هر کنتور هوشمند حدود پنج تا شش میلیون تومان برآورد می‌شود» و تعداد بالای مشترکان در تهران، این فرایند زمان‌بر است.
با این حال، تمامی مشترکان جدید به صورت پیش‌فرض مجهز به کنتور هوشمند می‌شوند. اولویت وزارت نیرو در حال حاضر تعویض کنتور مشترکانی است که بیش از ۲.۵ برابر الگو مصرف دارند. جالب است بدانید حدود ۲۰ درصد از مشترکان ، ۵۰ درصد انرژی را مصرف می‌کنند که هدف ما کنترل مصرف متعارف این دسته از مشترکان پرمصرف از طریق هوشمندسازی است.
مشترکان از چه طریقی می‌توانند درخواست هوشمندسازی بدهند؟ و آیا تغییری در تعرفه‌ها داشته‌ایم؟
مشترکان می‌توانند با مراجعه به اپلیکیشن «برق من»، درخواست خود را برای تعویض یا تغییر اشتراک ثبت کنند. در خصوص قیمت نیز باید تاکید کنم که از اردیبهشت‌ماه هیچ‌گونه تغییر قیمتی در نرخ برق نداشته‌ایم و مبالغ بالای برخی قبوض صرفا ناشی از تغییر الگوی مصرف در فصل گرما بوده است.
یکی از چالش‌های شبکه، مراکز غیرمجاز استخراج رمزارز است؛ در این زمینه چه اقداماتی صورت گرفته است؟
امسال با تلاش همکاران، ۶ هزار و 929دستگاه ماینر غیرمجاز در قالب بیش از ۳۳ مزرعه کشف و ضبط شده است. از ابتدای پیدایش این پدیده تاکنون، بیش از ۱۰ هزار دستگاه در استان تهران جمع‌آوری شده است.
هر دستگاه ماینر به اندازه ۱۲ واحد مسکونی به صورت شبانه‌روزی برق مصرف می‌کند. مجموع مصرف این دستگاه‌ها معادل برق مصرفی یک شهرستان بزرگ در استان تهران است که حذف آن‌ها نقش مهمی در پایداری شبکه و جلوگیری از خاموشی‌های گسترده داشته است.
به همین منظور از شهروندان درخواست می‌کنیم مراکز غیرمجاز را از طریق شماره ۳۰۰۰۳۵۲۱ و موارد برق غیرمجاز را به شماره ۳۰۰۰۳۶۱۲۱ به صورت محرمانه اطلاع‌رسانی کنند.
برای عبور از فصل زمستان و چالش محدودیت سوخت نیروگاه‌ها چه برنامه‌ای دارید؟
ما در بخش توزیع نیروی برق فعالیت می‌کنیم؛ موضوع تامین سوخت و تولید به بخش تولید و مسئولان ارشد صنعت برق در وزارت نیرو بازمی‌گردد که قطعا برای محدودیت‌های احتمالی سوخت در زمستان برنامه‌ریزی‌های لازم را انجام داده‌اند.
