به گزارش انرژی مدیا، موضوع مشارکت دادن مستقیم مردم در منافع اقتصادی صرفهجویی انرژی، پس از سالها بحث کارشناسی سرانجام وارد فاز عملیاتی شده است. اخیراً رئیس مجلس شورای اسلامی با استناد به احکام مصرح در قانون برنامه هفتم توسعه تأکید کرد که درآمدهای حاصل از کاهش مصرف گاز باید بیواسطه به خود مشترکان بازگردد؛ تدبیری که به تعبیر وی، به دلیل ایجاد آورده مالی قابلتوجهتر نسبت به یارانههای نقدی، انگیزه ملموسی برای اصلاح الگوی مصرف خانوارها ایجاد میکند.
هشدار ناترازی ۳۵۰ میلیون مترمکعبی گاز در آستانه زمستان
اهمیت راهبردی گاز طبیعی در سبد انرژی کشور غیرقابل چشمپوشی است؛ بهطوریکه هماکنون بیش از ۷۳ درصد از کل انرژی مصرفی ایران از طریق گاز تأمین میشود. بر اساس آمارهای شرکت ملی گاز، افزون بر ۸۰ درصد سوخت مورد نیاز نیروگاههای حرارتی و نزدیک به ۳۰ درصد ظرفیت گاز تولیدی کشور در بخش صنایع سنگین مصرف میشود. ترکیب این وابستگی بالا همراه با افت فشارهای تولیدی ناشی از چالشهای فنی، ناترازی روزانه گاز را به مرز نگرانکننده ۳۵۰ میلیون مترمکعب در فصول سرد رسانده است؛ عددی که جبران آن بدون مداخلات نوآورانه در بخش مصرف عملاً ناممکن خواهد بود.
شرکتهای کارور انرژی و تبدیل صرفهجویی به نقدینگی
قانون برنامه هفتم توسعه برای مهار این بحران، نقش محوری را به نهادهای نوینی تحت عنوان «کارور انرژی» (اپراتور انرژی) محول کرده است. کارورها نهادهایی تخصصی هستند که بدون تحمیل خاموشی یا محدودیتهای اجباری، از طریق هوشمندسازی، اصلاح رفتار مصرفی و بهینهسازی زیرساختها، شدت مصرف را مهار میکنند.
موتور محرک اقتصادی این زنجیره، «گواهیهای صرفهجویی انرژی» است. کارورهای انرژی به میزان گازی که با همکاری مشترکان ذخیره میکنند، اوراق بهاداری در قالب گواهی صرفهجویی دریافت کرده و آن را در تابلوی بورس انرژی به صنایع و مصرفکنندگان متقاضی عرضه میکنند. درآمد نقدی حاصل از این دادوستد بازارمحور، منبع تأمین پاداشهایی است که به حساب مصرفکنندگان واریز میشود.
فرایند ثبت و پرداخت پاداش از اپلیکیشن تا حساب بانکی
بر اساس فرآیند پیادهسازیشده در سامانههای پایش مصرف نظیر پلتفرم «مهان»—بهعنوان نخستین دارنده گواهیهای صرفهجویی گاز در کشور—مشترکان با احراز هویت مالکیت کنتور گاز، وارد چرخه مصرف بهینه میشوند. سامانه با تحلیل متغیرهای محیطی نظیر شرایط جوی، موقعیت مکانی و سوابق مصرفی مشترک، یک خط مبنای مصرف استاندارد برای هر واحد مسکونی ترسیم میکند.
کاربران با ثبت تصاویر دورهای کنتور و رعایت راهکارهای کاهش مصرف، کارنامهای از انرژی ذخیرهشده دریافت میکنند. معادل ریالی این گاز مصرفنشده از محل عرضه گواهیها محاسبه و در کیف پول الکترونیکی مشترک شارژ میشود که قابلیت برداشت مستقیم و واریز به حسابهای بانکی را دارد. این مکانیزم شفاف نشان میدهد که صرفهجویی نه یک اقدام تشریفاتی، بلکه یک کنش اقتصادی مستقیم با منافع مالی دوجانبه برای حاکمیت و معیشت خانوارها است./
