به گزارش انرژی مدیا، پویش «۲۰ درجه» شرکت ملی گاز ایران با هدف مهار مصرف در روزهای سرد زمستان در حالی پیگیری میشود که رویکرد آن تفاوت بنیادینی با الگوهای قدیمی تبلیغاتی دارد. این کارزار بهجای بسنده کردن به توصیه کلی «صرفهجویی کنید»، از مشترکان اقدامی مشخص و سنجشپذیر میخواهد: اندازهگیری دمای محیط و تنظیم ترموستات در بازه بهینه ۱۸ تا ۲۰ درجه سانتیگراد. با وجود این نقطه قوت، تبدیل یک توصیه ساده به رفتاری فراگیر، نیازمند سازوکارهایی فراتر از فراخوانهای رسانهای است.
شنیدن موانع واقعی؛ فراتر از دستورالعملهای یکسویه
حضور میدانی مدیران ارشد شرکت ملی گاز در میان شهروندان، نمونهای از خروج پیامهای مدیریتی از قالب خشک بخشنامهها و اطلاعیهها به شمار میرود. ارزش اصلی این ارتباط رودررو، درک واقعیتهای فنی و اجرایی است که در نگاه نخست ساده انگاشته میشوند. برای نمونه، تنظیم دما در ساختمانی مجهز به پکیج و سیستم مستقل، تنها به تصمیم یک خانوار وابسته است؛ اما در مجتمعهای دارای موتورخانه مرکزی، رسیدن به دمای مطلوب منوط به تصمیم مشترک ساکنان، مهارت مدیر ساختمان و کالیبراسیون تجهیزات است. از این رو، آموزش رسانهای باید تفاوت سازوکار این دو گروه را مدنظر قرار دهد و راهکارهای متمایزی پیش پای هر یک بگذارد.
دیدهشدن پویش در برابر تغییر رفتار واقعی
در سنجش اثربخشی یک کارزار مصرفی، باید میان سه شاخص «میزان بازدید رسانهای»، «تغییر واقعی رفتار» و «کاهش خالص بار شبکه» تمایز قائل شد. افزایش بازدید یک ویدئو یا بازنشر یک شعار تبلیغاتی، لزوماً به معنای کاهش مشعلهای گاز خانگی نیست. از سوی دیگر، مقایسه ساده حجم مصرف روزانه نیز گمراهکننده است؛ چرا که متغیرهای جوی، نوسانات دما و جبهههای سرما نقشی تعیینکننده دارند. برای ارزیابی منصفانه، شرکت گاز نیازمند پایش دادهها بر اساس مقایسه روزهای همدما، تفکیک مصرف خانگی از تجاری و سنجش پایداری این رفتار پس از فروکش کردن سرمای مقطعی است.
دادههای خام در برابر تابلوهای گویای تصمیمگیری
اعلام ارقام چند صد میلیون مترمکعبی گاز از تریبونهای عمومی، غالباً حسی از شرایط واقعی به شهروندان منتقل نمیکند. عموم جامعه ابزار تحلیلی برای درک این اعداد نجومی ندارند و نمیدانند سهم آنان در کاهش یا افزایش این ارقام چیست. ایجاد یک تابلوی هوشمند و برخط مصرف همراه با تفکیک استانی، مبنای مقایسه منطقی و ارائه توصیههای بومی متناسب با اقلیم، میتواند مصرفکننده را به شریکی آگاه در مدیریت شبکه تبدیل کند؛ تابلوهایی که به زبان ساده نشان دهند رفتار جمعی تا چه حد توانسته است فشار شبکه را تثبیت کند.
شفافیت و بازخورد؛ پیشنیاز اعتماد عمومی
حفظ مشارکت شهروندان مستلزم گزارشدهی دوطرفه است. در صورتی که همراهی مردم به مهار مصرف منجر شده، باید سهم این مشارکت با روشهای علمی بازگو شود و چنانچه توصیهها در منطقهای خاص اثرگذار نبوده، دلایل زیرساختی آن نظیر ضعف در عایقبندی بناها یا اشکالات سامانههای گرمایشی شناسایی و تشریح گردد. از سوی دیگر، بار مدیریت مصرف نباید تنها بر دوش منازل قرار گیرد؛ ارائه گزارش شفاف از میزان اتلاف انرژی و نحوه تنظیم دمای آسایش در ادارات و نهادهای دولتی، بسترساز عدالت اجتماعی و تعمیق اعتماد دوسویه میان جامعه و سیاستگذاران انرژی خواهد بود./
