به گزارش انرژی مدیا (آریا اکوپرس)، قطع گاز کارخانههای سیمان در آستانه زمستان، هزینه تأمین انرژی این صنعت را به مسئلهای جدی تبدیل کرده است. قیمت مازوت نسبت به سال گذشته حدود ۲۳۸ درصد افزایش یافته و هزینه حمل آن نیز به حدود نیمی از قیمت خرید میرسد. کارخانههایی که پیش از این هم تنها بخش محدودی از گاز مورد نیاز خود را دریافت میکردند، اکنون برای ادامه فعالیت به تأمین سوخت جایگزین وابستهتر شدهاند؛ وضعیتی که علاوه بر افزایش هزینه تولید، خطر کاهش تولید کلینکر و سیمان را نیز به همراه دارد.
به گفته علی اکبر الوندیان، دبیر انجمن صنفی صنعت سیمان، این صنعت از ابتدای سال ۱۴۰۵ با محدودیت حدود ۸۰ درصدی گاز مواجه بوده و از نیاز روزانه ۲۸ میلیون مترمکعبی خود، تنها ۵ تا ۶ میلیون مترمکعب دریافت میکرده است. او در ۱۳ آبان اعلام کرد همین سهمیه محدود نیز قطع شده است.
این اظهارات در حالی مطرح شده که مسئولان شرکت ملی گاز اعمال محدودیت عمومی برای صنایع را رد کردهاند. با این حال، فعالان صنعت سیمان میگویند بخش قابلتوجهی از نیاز انرژی کارخانهها در ماههای گذشته با سوخت جایگزین تأمین شده و قطع گاز میتواند وابستگی آنها به مازوت را افزایش دهد.
بر اساس اظهارات دبیر انجمن سیمان، قیمت هر لیتر مازوت از حدود ۱۳۰۰ تومان در شهریور سال گذشته به ۴۴۰۰ تومان در مهر امسال رسیده است؛ افزایشی حدود ۲۳۸ درصدی. هزینه حمل مازوت تا محل کارخانه نیز بین ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ تومان برای هر لیتر اعلام شده است. با فرض اعمال نرخ ۴۴۰۰ تومانی، مجموع قیمت خرید و حمل هر لیتر مازوت به ۶۴۰۰ تا ۶۹۰۰ تومان میرسد. این رقم شامل هزینه تخلیه، نگهداری و سایر مخارج عملیاتی مصرف سوخت نمیشود و ممکن است برای کارخانههای مختلف متفاوت باشد.
کرایه حمل، معادل نیمی از قیمت مازوت
مازوت برای کارخانههای سیمان سوخت تازهای نیست و بسیاری از واحدها تجهیزات استفاده از آن را دارند. مسئله اصلی، افزایش قیمت و هزینه انتقال سوختی است که با محدود شدن گاز، مصرف آن ضرورت بیشتری پیدا میکند.
در نرخهای اعلامشده، کرایه حمل هر لیتر مازوت بهتنهایی معادل ۴۵ تا ۵۷ درصد قیمت خرید آن است و به همین دلیل، فاصله کارخانه از مبادی تأمین و دسترسی به ناوگان حمل میتواند بر هزینه سوخت واحدهای مختلف اثر قابلتوجهی داشته باشد. افزایش قیمت مازوت نیز فشار مستقیمی بر هزینههای کارخانه و قیمت تمام شده سیمان وارد میکند.
افت ۴.۲ درصدی تولید کلینکر در نیمه نخست سال
محدودیت انرژی پیش از آغاز فصل سرما نیز بر فعالیت صنعت سیمان اثر گذاشته است. آمارهای نیمه نخست سال ۱۴۰۵ از کاهش حدود ۴.۲ درصدی تولید کلینکر حکایت دارد؛ محصولی که در کورههای سیمان تولید میشود و ماده اصلی ساخت سیمان است.
با وجود افت تولید کلینکر، تولید سیمان در این دوره با استفاده از ذخایر کارخانهها حفظ شده است. این تفاوت اهمیت دارد؛ زیرا کاهش تولید کلینکر الزاماً به معنای افت فوری عرضه سیمان نیست. کارخانهها میتوانند برای مدتی از موجودی انبار استفاده کنند، اما اگر محدودیت انرژی ادامه یابد، حفظ سطح تولید به میزان ذخایر باقیمانده و امکان تولید کلینکر جدید بستگی خواهد داشت.
محدودیت برق در ماههای گرم سال نیز در کاهش تولید کلینکر نقش داشته است؛ در نتیجه، نمیتوان تمام افت تولید نیمه نخست سال را به محدودیت گاز نسبت داد. با ورود به فصل سرما، مسئله اصلی تأمین انرژی حرارتی کورهها و تحویل بهموقع سوخت جایگزین خواهد بود.
تأمین مازوت؛ عامل تعیینکننده تولید در زمستان
با افزایش وابستگی کارخانههای سیمان به مازوت، ظرفیت حمل و توزیع این سوخت اهمیت بیشتری پیدا کرده است. کارخانههایی که از مبادی تأمین فاصله بیشتری دارند یا ذخایر کافی در اختیار ندارند، ممکن است در ماههای سرد سال با تأخیر در تحویل سوخت و کاهش فعالیت کورهها مواجه شوند. از سوی دیگر، استفاده از ذخایر کلینکر برای حفظ تولید سیمان نمیتواند راهکاری دائمی باشد. اگر محدودیت انرژی ادامه پیدا کند، کاهش این ذخایر ممکن است توان کارخانهها را برای حفظ عرضه محدود کند.
در چنین شرایطی، افزایش قیمت مازوت تنها بخشی از فشار واردشده بر صنعت سیمان است. اگر تأمین سوخت جایگزین با اختلال مواجه شود و ذخایر کلینکر نیز کاهش یابد، کارخانهها علاوه بر هزینه بالاتر انرژی، با خطر افت تولید روبهرو خواهند شد. میزان انتقال این فشار به قیمت سیمان، به وضعیت تولید و عرضه در ماههای آینده بستگی دارد./
