به گزارش انرژی مدیا (آریا اکوپرس)، سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، از بازگشت حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت ازدسترفته گاز کشور به چرخه تولید خبر داده است؛ ظرفیتی که در پی آسیب به تأسیسات گازی پارس جنوبی از مدار خارج شده بود و احیای آن در ماههای گذشته به یکی از مهمترین اولویتهای صنعت گاز تبدیل شده است.
بر اساس اظهارات مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، در پی حملات ۲۷ اسفند سال گذشته به تأسیسات گازی کشور، حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب در روز از ظرفیت تولید و فرآورش گاز آسیب دید. این میزان معادل حدود یکسوم ظرفیت تولید گاز کشور در مقطع وقوع حادثه اعلام شده است. در جریان این آسیبها، پالایشگاههای سوم، چهارم، پنجم و ششم پارس جنوبی دچار خسارت شدند و بخشی از توان فرآورش گاز کشور از دسترس خارج شد.
بازگشت ظرفیت با استفاده از توان پالایشگاههای سالم
یکی از راهکارهای اصلی وزارت نفت برای جبران سریع ظرفیت ازدسترفته، استفاده از ظرفیت خالی پالایشگاههای سالم و اجرای طرح تولید زودهنگام بوده است.
بر اساس توضیحات توکلی، در مرحله نخست بازگرداندن ظرفیت، برنامهریزی برای احیای حدود ۱۰۶ میلیون مترمکعب در روز از طریق چهار فاز انجام شد. از این میزان، سه فاز وارد چرخه تولید شدند و با وجود تعهد اولیه حدود ۹۴ میلیون مترمکعبی، نزدیک به ۱۰۰ میلیون مترمکعب ظرفیت روزانه از این مسیر به چرخه تولید بازگشت.
این راهبرد به صنعت گاز امکان داد بدون انتظار برای تکمیل کامل عملیات بازسازی پالایشگاههای آسیبدیده، بخشی از ظرفیت ازدسترفته را از طریق استفاده از امکانات موجود در سایر تأسیسات جبران کند.
در واقع، بازگشت ظرفیت به مدار در این مرحله صرفاً حاصل تعمیر تجهیزات آسیبدیده نبوده، بلکه استفاده مجدد از ظرفیتهای خالی و ایجاد امکان انتقال و فرآورش گاز در پالایشگاههای دیگر نیز در تحقق آن نقش داشته است.
۱۳۰ میلیون مترمکعب ظرفیت همچنان خارج از مدار
با وجود احیای حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب ظرفیت، هنوز فاصله قابلتوجهی تا بازگشت کامل توان تولید و فرآورش گاز کشور وجود دارد.
بر مبنای تفاضل ظرفیت اولیه ازدسترفته و میزان احیاشده، حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب در روز از ظرفیت آسیبدیده همچنان نیازمند بازسازی و احیاست. این رقم علاوه بر ناترازی ساختاری سالهای گذشته، فشار مضاعفی بر تراز عرضه و تقاضای گاز کشور وارد میکند.
از سوی دیگر، بازگشت ظرفیت فرآورش به معنای رفع کامل ناترازی نیست؛ زیرا میزان تولید واقعی، محدودیتهای فنی میدانها، افت فشار مخازن و رشد مصرف در بخشهای خانگی، تجاری و صنعتی نیز در وضعیت تأمین گاز اثرگذار هستند.
بازسازی پالایشگاهها؛ آزمون مهم صنعت گاز
در کنار اجرای طرحهای تولید زودهنگام، بازسازی اساسی پالایشگاههای آسیبدیده نیز در دستور کار شرکت ملی گاز ایران قرار گرفته است.
به گفته مدیرعامل این شرکت، کارگروه اجرایی بازسازی با هدف مدیریت پروژهها، تعیین مدلهای تأمین مالی، ارزیابی پیشنهاد پیمانکاران و نظارت بر پیشرفت عملیات تشکیل شده است. استفاده از الگوهای قراردادی مهندسی، تأمین کالا، ساخت و تأمین مالی (EPCF) نیز برای برخی پروژهها در دستور کار قرار گرفته است.
اکنون پرسش اصلی این است که ۱۳۰ میلیون مترمکعب ظرفیت باقیمانده چه زمانی به مدار بازخواهد گشت و چه میزان از آن در زمستان امسال قابل جبران خواهد بود؟
پاسخ به این پرسش، علاوه بر تعیین چشمانداز تأمین گاز صنایع و نیروگاهها، مشخص میکند صنعت گاز ایران تا چه اندازه میتواند بدون تشدید محدودیتهای مصرف از زمستان عبور کند.
احیای ۱۰۰ میلیون مترمکعب ظرفیت، دستاورد مهمی در شرایط محدودیتهای فنی و مالی است؛ اما تا زمانی که بازسازی ظرفیت باقیمانده و مدیریت ناترازی ساختاری به نتیجه نرسد، نمیتوان از بازگشت پایداری کامل به شبکه گاز کشور سخن گفت./
