به گزارش انرژی مدیا، بر پایه تازهترین گزارش رسمی شرکت مدیریت منابع آب ایران تا دهم آبانماه سال آبی جاری، حجم کل آب ذخیرهشده در سدهای مخزنی کشور به ۲۲ میلیارد و ۵۸۰ میلیون مترمکعب رسید. این رقم در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته رشد ۳۰ درصدی را نشان میدهد، اما بررسی روند بلندمدت حاکی از آن است که حجم کنونی تنها ۵ درصد بالاتر از میانگین ۱۰ ساله قرار دارد و در مجموع بیش از ۵۷ درصد ظرفیت مخازن سدهای کشور همچنان خالی است.
جهش ۷۲ درصدی ورودی آب به سدها
آمارهای ثبتشده از آغاز سال آبی تا پایان دهه اول آبانماه بیانگر ورود یک میلیارد و ۹۱۰ میلیون مترمکعب آب به مخازن سدها است؛ رقمی که نسبت به ورودی یک میلیارد و ۱۱۰ میلیون مترمکعبی مدت مشابه سال گذشته، افزایشی معادل ۷۲ درصد و در قیاس با میانگین ۱۰ ساله (یک میلیارد و ۷۲۰ میلیون مترمکعب)، رشدی ۱۰ درصدی را ثبت کرده است. همزمان، حجم خروجی آب از سدها برای تامین مصارف مختلف به ۲ میلیارد و ۶۵۰ میلیون مترمکعب رسیده که حاکی از رشد ۶ درصدی نسبت به پارسال است.
هشدار کمآبی در سدهای دوستی، لار و طرق
با وجود بهبود شاخصهای عمومی در سطح ملی، توزیع جغرافیایی روانآبها و ذخایر مخازن نامتوازن است. سد «دوستی» در خراسان رضوی به عنوان یکی از مهمترین منابع تامین آب شرب مشهد، با تنها یک درصد پرشدگی و ذخیره ۱۵ میلیون مترمکعب، در وخیمترین وضعیت قرار داشته و با افت ۹۵ درصدی نسبت به میانگین ۱۰ ساله روبهروست. سد «طرق» نیز با ۳ درصد پرشدگی و یک میلیون مترمکعب آب، افتی ۹۲ درصدی را نسبت به میانگین بلندمدت نشان میدهد. همچنین سد «بارادو» در خراسان شمالی با ۳ درصد پرشدگی و سد «شمیل و نیان» در هرمزگان با تنها ۸ درصد حجم پرشدگی، در ردیف بحرانیترین سدهای کشور جای گرفتهاند.
ناهمگونی ذخایر در حوضه آبریز پایتخت و خوزستان
ارزیابی ذخایر سدهای پنجگانه استانهای تهران و البرز نیز تصویری دوگانه ارائه میدهد؛ در حالی که سد امیرکبیر با ۱۲۰ میلیون مترمکعب ذخیره، حدود ۶۷ درصد پرشدگی دارد، سد «لار» با ۲۳ میلیون مترمکعب موجودی تنها ۲ درصد پر است که کاهش ۵۳ درصدی را نسبت به میانگین ۱۰ ساله نشان میدهد. علاوه بر این، میزان پرشدگی سدهای طالقان، لتیان و ماملو به ترتیب ۳۷، ۲۷ و ۱۱ درصد اعلام شده است.
در جنوب و شمالغرب کشور اما وضعیت پایدارتر است؛ سدهای کارون، مارون، کرخه و دز در خوزستان به ترتیب ۶۲، ۴۶، ۴۰ و ۳۸ درصد پرشدگی دارند و سدهای خداآفرین، ستارخان و شهید کاظمی در حوزه شمالغرب نیز فراتر از میانگین بلندمدت ذخیرهسازی داشتهاند.
کارشناسان معتقدند رشد سالانه ورودی آب نباید به منزله عبور از چالش تنش آبی تعبیر شود؛ خالی ماندن نزدیک به ۶۰ درصد ظرفیت سدها و ناپایداری سفرههای آبخوان، همچنان ضرورت مدیریت سختگیرانه مصارف در بخشهای کشاورزی و شرب را یادآور میشود./
